ধান খেতিত পোক-পৰুৱা আৰু ল’বলগীয়া ব্যৱস্থা

এইকেইদিন ফেচবুকত "আচাৰ্য্য পংকজ পাঠক বিতৰ্ক", "ঈদত গৰু বলিদান বিতৰ্ক" আদি অনৰ্থক বিষয়বোৰ বৰকৈ আলোচিত হৈ আছে ৷ এইবোৰ বিতৰ্কৰ পৰিৱৰ্তে এই মূল্যবান তথ্যটো প্ৰচাৰ কৰো আহক ৷ নহলে যে এইবছৰ কৃষিনিৰ্ভৰ অসমৰ অৰ্থনীতি বিধ্বস্ত হৈ ভোগালী আৰু ৰঙালীৰ পৰিৱৰ্তে সমগ্ৰ বছৰজুৰি কেৱল কঙালী পালিবলৈও অসমৰ কৃষকৰ সামথ্য নাইকীয়া হব ।

মূল লেখক: বিশিষ্ট কৃষিবিজ্ঞানী শ্ৰী ৰূদ্ৰনাৰায়ণ বৰকাকতি

বৰ্তমান অসমৰ কেইবাখনো জিলাৰ বিস্তৃৰ্ণ ধানখেতি শুৰপোকৰ আক্ৰমণে নষ্ট কৰিছে আৰু ক্ৰমাৎ অন্যান্য জিলাসমূহলৈও প্ৰসাৰ লাভ কৰাৰ সম্ভাৱনা দেখা দিছে ।
এইক্ষেত্ৰত আগতিয়াকৈ লব লগা ব্যৱস্থাপনাঃ
(১) শস্য চপোৱাৰ পাছত চ’ত-বহাগ মাহত মাটিডৰা দ-কৈ চহাই মাটিৰ তলত আশ্ৰয় লৈ থকা বিভিন্ন কীট পতংগৰ লেটাকে ধৰি অন্যান্য নিষ্ক্ৰিয়স্তৰ বোৰক পৰভোজী চৰাইৰ দ্বাৰা ভক্ষণৰ বাবে উন্মুক্ত কৰি দিব পাৰি৷ এইধৰণৰ গ্ৰীষ্মকালীন কৰ্ষণৰ দ্বাৰা মাটিত থিতাপি লৈ থকা বিভিন্ন কীটপতংগৰ ওপৰিও শস্যৰোগ সৃষ্টিকাৰী বিজানুৰ আক্ৰমণৰ পৰা পথাৰখন কিছু পৰিমানে মুক্ত কৰিব পাৰি৷
(২) শস্যৰ পথাৰত গজা বন-বাতবোৰ নিৰাই চাফা কৰিব লাগে৷ শস্যৰ পথাৰৰ মাজৰ আলিবোৰ যথা সম্ভৱ সৰু কৰি বোকাৰে লেপি দিব লাগে আৰু ইয়াত গজা অপতৃনত আশ্ৰয় লোৱা কীট-পতংগৰ বিৰুদ্ধে কীটনাশক প্ৰয়োগ কৰা উচিত৷
(৩) ধানৰোৱাৰ পাছত কৃষকসকলে অন্ততঃ এসপ্তাহৰ অন্তৰালত খেতিডৰা ওপৰৰ পৰা তললৈ নিৰীক্ষণ কৰা উচিত৷ ইয়াৰ দ্বাৰা পোক পতংগৰ আক্ৰমণৰ প্ৰাৰম্ভিক অৱস্থাতে চিনাক্ত কৰি খেতিৰ প্ৰকৃত-লাভ বৃদ্ধি কৰিব পাৰি৷

(৪) নিশা জুই জ্বলাই বা আকাশ বাতি জ্বলাই নিশাচৰ চকৰীবোৰক আকৰ্ষণ কৰিব পাৰি৷ ফেৰমন ফান্দ ব্যৱহাৰ কৰিও শুৰপোকৰ অৱস্থিতিৰ বিষয়ে আগতিয়াকৈ অবগত হ’ব পাৰি৷ ফান্দত পৰা চকৰীৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নিয়ন্ত্ৰণ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ সহজ হয়৷ অৰ্থনৈতিকভাৱে ক্ষতিকাৰী সীমা অতিক্ৰম কৰাৰ পাছত পতংগ-নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে বিভিন্ন ব্যৱস্থাৱলী গ্ৰহণ কৰিলেও আৰ্থিকভাৱে কৃষকজন লাভান্বিত নহ’ব৷
(৫) মুলপথাৰত ধান ৰোপনৰ পাছত কেইবাদিনলৈ বৰষুণ নিদিয়াকৈ থাকিলে আৰু পথাৰৰ মাজত চিৰাল ফাট দেখা দিলে, এই পোকৰ উপদ্ৰৱ হোৱাটো খাটাং ৷ শুৰপোকৰ পলুবোৰ দিনৰভাগত মাটিৰ তলত থাকি কৃষকৰ অলক্ষিতে ৰাতি ৰাতি ধাননিডৰা আক্ৰমণ কৰে আৰু বৰষুণ দিয়াৰ পাছত ধানগছৰ তলত আশ্ৰয়ৰ জেগা নাপাই গছৰ ওপৰলৈ উঠি আহে৷ লমালমে এই পোকবোৰ ধাননিত আকষ্মিকভাৱে দেখিলে এনে লাগে যেন কোনোবাই ওপৰৰ পৰা এই পোকবোৰ চটিয়াইহে থৈছে৷ সেয়েহে এনে পৰিস্থিতিৰ মুকাবিলা কৰিবলৈ কৃষক সকলে ধান ৰোপনৰ পাছতেই ৰাসায়নিক কীটনাশক দ্ৰব্য উচিত মাত্ৰাত চটিওৱাৰ প্ৰয়োজন৷

(৬) ধানখেতিত বহুত পানীৰ প্ৰয়োজন৷ ধান ৰোৱাৰ পৰা মণিধৰালৈকে পথাৰত পৰ্যাপ্ত মাত্ৰাত পানী থাকিলে শুৰপোকে আক্ৰমণ কৰিবলৈ সুবিধা নাপায়৷ কিন্তু বৰষুণৰ অভাৱত পথাৰখন চিৰালফটা দিলে, মণিধৰাৰ পাছতো Mythimna separata নামৰ আন এবিধ পখিলাজাতীয় পোকে গুটেই পথাৰ তহিলং কৰাৰ লগতে ধানৰ থোকবোৰৰ গুৰিতে কাটি দিয়ে৷ এই প্ৰজাতিৰ পোকৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ, ধানৰ মণিধৰাৰ সময়ত, উপযুক্ত ৰাসায়নিক কীটনাশক ধানৰ গুছা তিতি যোৱাকৈ স্প্ৰেমেছিনৰ মুখাগ্ৰভাগ (নজল) সুমুৱাই বিয়লি বেলা প্ৰয়োগ কৰিব লাগে৷

(৭) ধানৰোৱাৰ পাছত কৃষকসকলে পথাৰখন মাজে মাজে গৈ পৰিদৰ্শন কৰিব লাগে ৷ যিহেতু শুৰপোকবোৰ দিনৰভাগত ধাননিৰ গুৰিত লুকাই থাকে, সেয়েহে বৰষুণ কেইবাদিনলৈ নাহিলেই কৃষকে ধাননিৰ গুছাবোৰৰ তলত শুৰপোকৰ পলু বা লেটা আছে নেকি, সেয়া পৰীক্ষা কৰা উচিত৷ এইপোকৰ আক্ৰমণ পৰিলক্ষিত হোৱাৰ লগে লগে কৃষক সকলে সমুহিয়াকৈ নিয়ন্ত্ৰণ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা উচিত৷ ইয়াৰ আক্ৰমণ অকলে প্ৰতিৰোধ কৰা অসম্ভৱ৷ তদুপৰি, আনৰ পথাৰত শুৰপোকে আক্ৰমণ কৰিছে কিন্তু মোৰ পথাৰত নাই, সেইবুলি হাত সাবটি বহি থাকিলে নিজৰেই অপকাৰ হ’ব৷

পোক দেখাৰ পাছত লব লগা ব্যৱস্থাপনা

বিনা কৃত্ৰিম ৰাসায়নিক নিয়ন্ত্ৰণ ব্যৱস্থাপনাঃ
(১) তিনিটাকৈ বাহৰ জেং প্ৰতিবিঘা মাটিত স্থাপন কৰিব লাগে, ই পৰভোজী চৰাইক জিৰণি ল’বলৈ সুবিধা দিব আৰু অনিষ্টকাৰী পতংগ নিয়ন্ত্ৰণত জৈৱনিয়ন্ত্ৰকৰ ভুমিকা পালন কৰে৷
(২) কেৰছিন তেল আৰু পানীৰ মিশ্ৰনত নাৰিকলৰ ৰছি ডুবাই আক্ৰান্ত ধাননিৰ ওপৰেদি চোচৰাই নিব লাগে৷ কেৰছিনৰ পৰিবৰ্তে, নিম্নোক্ত কীটনাশক সমুহত ডুবাইও এই পদ্ধতি ব্যবহাৰ কৰিব পাৰি৷

(৩) যদি নিমতেল উপলব্ধ হয়, তেন্তে শুৰপোকে আক্ৰমন নকৰা পথাৰত প্ৰয়োগ কৰিলে, পোক বিকৰ্ষিত হ’ব৷ তাৰোপৰি, পতংগনাশক ভেঁকুৰ (বিউভেৰিয়া বেচিয়ানা আৰু নিমুৰিয়া ৰিলাই) আৰু পতংগনাশক ভাইৰাচ (এন. পি. ভি.) যদি সহজলভ্য হয় তেন্তে প্ৰয়োগ কৰি সুফল পাব৷ জৈৱিক কৃষিৰ কৃষকে এইবোৰ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰিব৷

কৃত্ৰিম ৰাসায়নিক নিয়ন্ত্ৰণ ব্যৱস্থাপনাঃ

(৪)পতংগনাশক প্ৰয়োগ কৰিলে এই পোক জাক পাতি আন পথাৰলৈ পলায়ন কৰিব পাৰে৷ সেয়েহে পথাৰৰ মাজত কীটনাশক চটিওৱাৰ আগতে, পথাৰৰ চৌপাশে পাউডাৰ জাতীয় কীটনাশক (মালাথিয়ন ৫%/কুইনলফচ ১.৫%/ক্ল’ৰপাইৰিফচ ১%) ৩- ৪ কিলোগ্ৰাম প্ৰতি বিঘা মাটিৰ আলিবোৰত প্ৰয়োগ কৰিব লাগে৷
(৫) পথাৰৰ চৌপাশে কীটনাশক প্ৰয়োগ কৰাৰ পাছত, কুইনলফচ ২৫ ই. চি./ক্ল’ৰপাইৰিফচ ২০ ই. চি. /প্ৰফেন’ফচ ৫০ ই. চি./মনক্ৰট’ফচ ৩৬ এচ. এল. এইকেইটা কীটনাশকৰ যিকোনো এটা , ধাননিৰ মাজত প্ৰয়োগ কৰা উচিত৷ ৰাসায়নিক কীটনাশক ব্যৱহাৰ কৰা পথাৰত বা কাষত গৰু-ছাগলী-হাঁহ আদি চৰিবলৈ দিয়া অনুচিত৷

SHARE THIS

No. 1 Web Media in North-East India. Maintained and Published by Saiyad Bulbul Jamanur Hoque on behalf of Save Media Solution (A unit of SAVE).

0 comments: